Kernen Stichtse Vecht

De kern Breukelen heeft een lange geschiedenis. Aan het eind van de zevende eeuw duikt de naam voor het eerst op. De naam Breukelen is afkomstig van de villa 'Breukeler Hof'. Het stadsdeel Brooklyn in New York is naar Breukelen genoemd.

Kern Kockengen is een historisch dorp maar heeft tegenwoordig ook veel nieuwbouw. Vermoedelijk is het midden de 12e eeuw ontstaan. Oorspronkelijk woonden er vooral agrariërs. De naam Kockengen is afkomstig van Cocagne, de Franse term voor Luilekkerland.

Loenen aan de Vecht is een klein dorp aan de rivier de Vecht met van oudsher een groot aantal buitenplaatsen. Bijzonder is verder het beschermd dorpsgezicht.

Loenersloot is een kleine kern in het westen van Stichtse Vecht. Het dorp aan de rivier de Angstel wordt gekenmerkt door het beschermd dorpsgezicht langs de Rijksstraatweg en het historische kasteelterrein Loenersloot.

Maarssen-dorp bestaat uit het oorspronkelijke Maarssen langs de Vecht en uitbreidingswijken uit de jaren '50 tot en met 2000 en als laatste uitbreiding OpBuuren.

Ten westen van Maarssen-dorp, aan de overzijde van het Amsterdam-Rijnkanaal ligt Maarssenbroek. Woonerven staan centraal met daaromheen ruimte en groen voor de bewoners.

Nieuwer Ter Aa is een klein dorp in de gemeente Stichtse Vecht in de provincie Utrecht. Het dorp ligt iets ten westen van de autosnelweg A2 en 1 kilometer ten westen van het Amsterdam-Rijnkanaal, gelegen aan het riviertje de Aa.

Nieuwersluis is een klein dorp bij de aansluiting (sluizencomplex) van de Nieuwe Wetering op de Vecht. Vanuit vroeger tijden is Nieuwersluis altijd verbonden geweest met het leger. Dit blijkt uit haar rol als fort in zowel de Oude als de Nieuwe Hollandse Waterlinie, maar ook uit het omvangrijke kazernecomplex (tegenwoordig in gebruik als gevangenis).

Nigtevecht is het meest noordelijk gelegen dorp van Stichtse Vecht. Het dorp aan de Vecht heeft een historisch centrum dat is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het buitengebied heeft voornamelijk een open, agrarisch karakter. In dit buitengebied liggen twee historische buitenplaatsen. Daarnaast ligt ten zuiden van het dorp, voorbij de sluis tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en de Vecht, het bedrijventerrein Garsten-Noord.

Aan de Vecht, stroomopwaarts richting Utrecht, ligt het kleine plaatsje Oud Zuilen. Sinds 1854 hoort dit bij de voormalige gemeente Maarssen. Eens was Zuilen met het gerecht Swesereng en met Westbroek eigendom van de familie van Zuylen. Het Slot Zuylen van de familie staat er nog en is inmiddels een museum.

Ten oosten van Maarssen-Dorp ligt een open waterrijk gebied met veel natuurwaarde en met een aantal buurtschappen, zoals Tienhoven, Oud Maarsseveen, Maarsseveen en de Molenpolder. Het dorp Oud Maarsseveen ontstond omstreeks 1480.

Vreeland is een klein dorp ten noorden van Loenen aan de Vecht. Het dorp heeft zijn historische karakter kunnen behouden en is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. De historische kern heeft een aantal voorzieningen, deels gericht op toerisme. Aan de zuidzijde loopt de N201 richting A2/Hilversum. De oostelijke oever van de oude Vechtarm heeft nu nog een bedrijvig karakter met onder meer een grote vaten- en verffabriek van Greif, een transportbedrijf en een bomenverwerker.